«Argazkiak negatiboan begiratzea bezala da; silueta kendu, eta atzeko forma ikusten dut»

Guadalajaran jaioa, txi­ki­ta­tik Hernanin bizi izan da Jose Manuel Sanz, Xume. Erdi ju­bi­la­tuta dego, baina ez dauka asper­tzeko denborarik: mar­go­­la­nak, kutxak, zaharberritze la­nak... egiten ditu. Azken urte­etan Bide­lan, lehen Euro­pis­tas izandakoan lanean ari­tu bada ere, soldaduska egin au­rretik arotza eta mol­da­tzai­le izana da, eta ordutik omen da­torkio zaletasu­na. «14 ur­te­rekin mol­datzaile lanetan ha­si nintzen Luzuriagan. Gozatu egin nu­en!», aitortu du.

Zure margolanak Joxe Mari tabernan jarri dituzu ikusgai. Aspaldidanik margotzen duzu?
Beti gustatu izan zait margotzea; beti, abstraktoa.  Eta eskultura ere bai. Lainoei be­giratu eta for­mak ikusten di­tut. Mo­lda­tzaile izan nin­tzen, eta uste dut hortik dator­kidala zaletasuna. Bi urte dira erretiro partziala hartu nue­la, eta zoragarria da! Denbora daukat!

Formak dira orduan, zure inspirazio iturri?
Formak jarraitzen ditut, bai. Lai­noak begiratu, aspertuta zau­de­nean. Edo olio tanta bat, uretan. Argazkiak negatiboan begiratzea bezala da; silueta kendu, eta atzeko forma ikusten dut.

Ikusten dituzun forma horietatik sortu dituzu margolanak?
Arotzaren kola erabiltzen dut; horrek daukan erliebea. Aro­tza izan nintzen, eta beti be­giratu izan diet sortzen diren formei: pin­tura potean tantak erori eta gogortzean sortu­takoak, poliu­retano potea zulatu eta bertatik ate­ra eta gogortuta geratzen dire­nak... Horrela, koadroetan arotza­ren kola erabilita, formak sortu, eta gainera bota dezakezu hon­darra, brontze txirbila... Baina ne­ri gehiago gustatzen zait kolorea. DM egurra erabili dut euskarri­rako, ondo eusten baitio guztiari.

Eskulturetan ere, forma abstraktoetara jotzen duzu?
Arrantzan ere ibiltzen naiz, eta denboraleak enborrak eta adarrak ekartzen dituenean, hartu egiten ditut. Barruko us­te­lak ateratzen dizkiet en­bo­rrei, eta oso figura politak gelditzen dira. Getariko hon­dar­tzatik gertu baratza mo­du­ko bat daukat, goitik-behera apain­dua: zera­mika­re­kin mo­sai­koak egin ditut, za­har­be­rri­tu­tako piezak erabili ditut apain­tzeko, poliespa­na­re­kin for­mak osatu ditut... Gai­nera, arrebak ere pintatu egiten du, eta landareetarako esku ona dau­ka. Denetik dau­kagu: pal­me­rak, burundanga, klase guz­tietako ‘erreginaren bela­rri­takoak’... Zoragarria da. Gus­tatuko zaizue! Nahi du­zu­e­nean etorri!

Familian badaukazue artista gehiago, orduan...
Arrebaz gain, alaba ere ibili izan da. Lehen denda zuen Hernanin; Kinoa. Pitxiak egi­ten zituen, fimoarekin.

Zuri behintzat, moldatzaile zineneko garaitik omen datorkizu afizioa. Nolatan?
Azken urteetan Bidelanen ari naiz lanean, eta auto­pis­tan, Arize­tan adibidez, nik mar­go­tu­tako edu­kiontziak dau­de. Kolore ber­deko olatuak. Baina sol­da­duska egin aurretik molda­tzai­le eta arotza ere izan nin­tzen. 14 urterekin hasi nintzen Luzu­ria­gan, mol­datzaile. Go­za­tu egin nuen! Alemanian ere egiten ez ziren gauzak egiten genituen. Dena, eskuz. Eus­ka­diko txapel­dun izan nintzen, eta Bilbon egin zen Espainiko txapelketara joan nintzen. Burgosko proze­suaren garai beretsuan izan zen, eta Eus­ka­di­tik joandako guztiak boi­koteatu egin gin­tuz­ten... Neri pirata garfioa egitea egokitu zitzai­dan, urtutako alu­mini­o­arekin. Ez nuen sekula egin, baina ondo atera zen bakarra nirea zen. Santarderko bat saritu zuten, eta bere mol­detik atera egiten zen likidoa...

Ez zara, ez, geldik egotekoa!
Hil egingo nintzateke! For­jaz­ko armiarma lanparak egiten ditut, jostailuzko kotxe zaha­rrak kon­pondu... Ez dakizu zen­bat gauza sinestezin aur­kitu daitezkeen txatarreria ba­tean... Zuk ekarri edozer gauza, eta konpondu egingo dizut!