Dogliani eta Chieri, bi herri, borroka bat

Kronika - Erredakzioa 2010ko eka. 19a, 02:00

Bi herriek erabiltzen dute Tariffa a Quantità sistema (sortzen den zaborraren arabera ordaintzea, gazteleraz Pago Por Generación). Helburu berdina dute, hondakin kopurua gutxi­tzea, baina metodoa eta tarifa kalkulatzeko modua desberdina. Bi herriek E.R.I.C.A.-ren zerbitzua jaso dute.

Dogliani-ko ´Storia delle Riduzione`
4.800 biztanle ditu Doglianik (Cuneo probintzia). 2003. urtean jarri ziren kontaktuan E.R.I.C.A.-rekin Atez-Ateko bilketa sistemarekin hasteko.
Bertako alkateak azaldu zigunez, 2003. urtean %15a birziklatzen zuten eta orain %76ko gaikako bilketa egiten dute. Zentrotik kanpo bizi direnek, biztanleen erdiak, autokonposta egitea nahitaezkoa dute. Erdigunean bizi direnentzat autokonposterako makina komunitario bat jarri nahi dute. Modu honetara, etxe askotatik ez dute kamioiek organikoa bil­tzera pasa behar eta ekonomikoki asko aurrezten du udalak. Autokonposta egiten duenak %20ko deskontua du bere fakturan (Hernanin %40koa da deskontua).
Doglianiko udalaren us­tez, birziklapenaren limitera iritsi dira eta %76 hori gainditzeak esfortzu ekonomiko haundi bat eskatzen omen die. Ezintasun hori ikusita, hondakin gutxiago sor­tzeko kanpainak egiten hasi dira. Le­he­nengoa, Storia delle Riduzione izenekoa. Kanpaina gehiago ere erakutsi zizkiguten, adibidez, tetrabrikak gu­txitzeko inguruko baserritarren esnea banatzen duen makina bat (kristalezko botilekin funtzionatzen duena) herriko plazan jartzea, kanilako ura edatera bultzatzea plastikozko botiletakoaren ordez, buzoietan publizitate anonimoa debekatzeko kanpaina, eta abar luze bat.

Zenbat zabor sortu hainbeste ordaindu
Zaborrarengatik ordaindu beharreko tarifak bi zati ditu, Doglianin eta Chierin: finkoa eta bariablea. Finkoa kalkulatzen da etxearen tamaina eta bertan bizi diren pertsona kopuruaren arabera. Eta ba­riablea, familiak sortzen duen errefus kopuruaren arabera. Desberdintasuna bariablearen kalkuluan dago. Doglia­nin, etxe bakoitzak, pertsona kopurua kontuan hartuta, errefusarentzako poltsa ko­puru bat jasotzen du urtean (errefusa udalaren poltsetan atera behar da). Poltsa horiek bukatutakoan, poltsa gehiago behar dituenak, zabor gehiago sortzen duelako, udaletxean erosi behar ditu. Poltsa gehigarrietan ordaintzen den dirua da kostu bariablea, beraz, herritarrak zaborra gutxitzen saiatzen dira, udalak banatutako poltsek urte osoa iraun diezaioten.


Chieriko mikrotxipa
Chieri Torino probintzian dago eta 34.000 biztanle ditu. Italiako lehenengoak izan ziren Tariffa a quantità-rekin hasten. Hemengo tarifak ere zati finkoa eta bariablea ditu. Finkoa Doglianiko sistema berdinarekin kalkulatzen da, baina bariablea ez. Esan behar da, Chierin errefusa kuboetan ateratzen dela. Familia bakoitzak zenbat zabor sortzen duen jakiteko, errefusaren kuboetan mikro­txipak instalatzen dituzte. Bilketa-kamioiak kuboa jaso­tzen duen bakoitzeko, diru bat ordaintzen du familiak. Beraz, familia bakoitza saia­tzen da kuboa ahalik eta gu­txienetan ateratzen eta hondakin gutxiago sortzen.
Bi sistema ezberdin darabiltzate Doglianin eta Chierin helburu berarekin: herritarrei sorten duten zabor kopuruaren arabera kobratzea, gero eta hondakin gutxiago sor­tzeko. Emaitza positiboak sistema instalatu eta berehala lortzen hasi zirela baieztatu digute bi herrietan.

Kronika egunero, euskaraz eta doan jasotzen segi ahal izateko, Kronikakide gehiago behar dira, eta zer esanik ez, proiektu komunikatibo sendo eta profesional bat garatu nahi badugu.
Egin zaitez KronikaKide!