Hernaniko historia, bertsoaren doinu eta neurrian

Kronika - Erredakzioa 2010ko urt. 2a, 01:00

Hernaniko Iraulio Panttalone bertso eskolak astelehenean aurkeztuko ditu Biterin, ‘Hernani Bertsotan’ izeneko bi DVD. Ia 40 elkarrizketa egin dituzte, bertsolaritzak Hernanin izan duen lekua zein izan den bildu nahian, eta hiru urte inguruko lana izan da. Aurrerago, liburua, web orria eta ikastetxeetarako ikas-materiala ere egingo dituzte. Aurkezpena, astelehenean, arratsaldeko 19:00etan, Biterin.

HERNANIKO bertso eskolak bi DVD aurkeztuko ditu da­to­rren astelehenean Biteri kultur etxean: Hernani Ber­tso­tan. Hernanin bertso munduan ibilitako eta dabiltzan ia 40 laguni egindako elkarrizketak osatzen dute lana, orain dela hiru urte hasi eta gaur egun arte iraun duena.
Jenerazio guztietako ber­tso­lariak, eta bertsozaleak ager­tzen dira bi DVD horietan, noizbait bertso munduan  ibili izan direnak, eta gaur egun buru-belarri dabiltzanak.

Txabalategi, Olegario Garin, edo Ttanttua bertsolarien kontuak, besteak beste
Inoiz argitaratu  ez diren Txirri­ta­ren bertsoak, Olegario Garinek Pello Errotari botatako bertso famatua (jende asko begira zela), eta antzeko gertaera asko biltzen ditu lanak. Irubidietako eta Ereñotzuko urteroko saioak, ugaldetarrak, zubiarraindarrak, Ttan­ttua, Santa Kruz, Lexoti eta abarren bertsoak.
Bertsoa giro askoren lekuko izan da Hernanin, gerora forma asko hartu ditu, eta esperimentazio ugari egin di­ra bertsoaren munduan: ohiturazko errondak eta urte­roko saioak, edo helduen ber­tso eskola bezalako esperien­tziak, edo bertso musikatuak, bertso antzerkia...

Ia 40 elkarrizketa, garai askoren ordezkaritza
Antonio Zu­bia­­rrain bertsolariak adibidez, gerra aurrean Hernanin zen bertso giroaren berri eman du. Zein ber­tsolari ziren, Paulo Txikia bere anaiaren kontuak, eta abar. Ttur­kok, Aterpek,  Ga­ri­nek, Flo­rian Oiarbidek ondo ezagutu zuten gerra osteko Her­na­niko egoera, eta garai hartan bertsoari nola heldu zitzaion kontatzen dute. Joxe Mari Arrietak, Joanjo Uriak, Ana­txek eta abarrek kontatu di­tuz­te garai modernoagoetako kontuak: bertso eskolaren so­rrera, bertso saioen boom haun­dia noiz eta nola bizitu zen...
Hasierako bertso eskolaren kontuak kontatu dituzte, besteak beste Sorozabal, Ur­dangarin, Eizmendi, Ze­laia, Tolosa eta Agirrek.
Maialen Lujanbio, Aitor Mendiluze, Jexux Mari Irazu eta abar ere agertzen dira DVDan, herritik kanpora asko eta elitean ibilitako ber­tso eskolako kideen ahotsa.
Iker Osa, Jon IraoIa, Xa­bier Le­garreta, Eñaut Agirre, Estitxu eta Ixiar Eizagirre, Agin Rezola, Joxe Angel Aran­­buru eta abar dira jenerazio berriagoko bertso eskolaren erreleboa pasa dutenak; eta erreleboa har­tu dutenak: Arnaitz La­sar­te, Oier Iu­rra­mendi, Amaia Otxo­­­torena, Asier Azpiroz, eta Beñat eta Unai Gaz­te­lu­mendi.

Ahozko ondare mardula
Gaur egun hernaniarrek ber­tso munduan duten itzala nabarmena da oso, baina ber­tsoaren kabietako bat be­za­la beti ezagutu izan da Her­na­ni eta ingurua. Bertsoa­ren bi­tar­tez, ezin konta aha­la istorio eta historia iritsi dira gugana, eta altxor hori jaso nahian, Hernaniko Bertso eskolak proiektu oso bat jarri du martxan.
Astelehenean aurkeztuko di­ren 2 DVD ho­riez gain, beste hiru lan ere argitaratuko dira datorren urte bukaeran: liburua, ikastetxeetarako ikas-ma­teriala, eta lan guztiak bilduko dituen web orrialdea.
Proiektu osoak 70.000 eu­ro­ko aurrekontua du, eta Her­nani­ko Udalaren eta Gipuz­koa­ko Foru Aldundia­ren ba­besa, jende askoren laguntza, eta Iraulio Pan­ttalone bertso eskolaren lanari esker egin dute: herri batean bertsolari­tzari buruz inoiz egin den lanik mardulenetakoa. 


Lau bertso bilduma, lau formatutan, gazte eta helduentzat erakargarri

Liburua, ikastetxeetarako materiala, eta web orrialdea dira Hernaniko bertso eskolak martxan dituen beste 3 proiektuak, 2011 urte hasierarako bukatuak izango dira hirurak.

Astelehenean aurkeztuko dira dagoeneko ia osatuak dauden bi DVDak, baina proiektu osoak beste hiru lan ere biltzen ditu, DVDaz gain, eta horien berri ere emango dute Hernaniko Bertso Esko­lako kideek. Guztira, lau lan dira, formatu ez­berdinetan kaleratuko direnak, bertsozale ahalik eta gehienengana iristeko asmoz eginak.
Lan osoak bilduko ditu beraz: bi DVD, bertso liburu mardul bat, ikastetxeetan ber­­tso­laritza erakusteko unitate didaktiko multzo bat, eta lan guztia eta gehiago bilduko dituen web orrialde bat. Guztia bukatua izango da, 2011 urte hasieran.
DVDa Jexux Mari Irazuk egin du, Unai Agirreren la­gun­tzarekin. Web orria ere J.M. Irazu ari da egiten. Liburua egiten Estitxu Eiza­girre ari da, eta ikastetxeetako unitate didaktikoen ardura Aitor Mendiluzek dauka.

Liburua, proiektuaren ardatz
Dagoeneko martxan dago bertso liburua, proiektu osoaren ardatza izango dena. Liburua kronologikoki antolatu dute, eta garaian garaiko bertsolarien berri emango du. Urteetan errepikatu diren ekintza eta gai esanguratsuak ere liburuan txertatuta joango dira.

Web orria eta unitateak
Unitate didaktikoak, liburuko eta DVDko informazioarekin egingo dute, eta Hernani eta beste herrietako ikastetxeetan erakutsiko dute, datorren urtetik aurrera.
Proiektu guztia web orrialde batean kaleratuko da, eta web orrialde hori, gerora, Her­na­ni­ko Iraulio Panttalone ber­tso eskolaren web orrialde na­gusia izango da. 

Kronika egunero, euskaraz eta doan jasotzen segi ahal izateko, Kronikakide gehiago behar dira, eta zer esanik ez, proiektu komunikatibo sendo eta profesional bat garatu nahi badugu.
Egin zaitez KronikaKide!