Zortzi urte besterik ez zituela hartu zuen parte aurreneko aldiz txapelketa batean Joxe Mari Etxebestek. Bere aitak bolan jokatzen zuen eta hari jarraituz hasi zen. Altzan izan zen txapelketa hura eta hain zuzen, lehengo asteburuan jokatu zuten bertan, 30 urte geroago.
Etxebeste, Martuteneko baserri batekoa da, Ergobiarekin mugan dagoena: Goiatz Berri baserria edo Belantxone izenez ezaguna. AHTaren obren eraginez, laster botatzekoak dira. Hala ere, Astigarragan egin izan du bizitza beti. Gaur egun, berriz, Villabonan bizi da eta bertako Beharzana taldean jokatzen du iaztik. Iaz berpiztu zuten Villabonako talde hau. Ordura arte, Ategorrietako taldean jokatu izan du, bere aitak bezala.
Federaziotik lanean
2012an, Gipuzkoako Bola eta Toka Federazioan sartzea erabaki zuen Etxebestek, beste gazte batzuekin batera, eta ordutik burubelarri ari dira lanean bola indartzeko asmoz: «Zerbait egin behar zela ikusi genuen, bestela horrela jarraituz gero, 10 urteren buruan desagertu egingo zelako kirol hau».
Lan horren emaitza izan da, esan bezala, Villabonako Behar Zana elkartea berriz martxan jartzea. Eta ez nolanahi! «Sekulako sorpresa hartu dugu. Denborali honetan jarri da martxan eta 22 federatu ditugu. Eta emakumeak dira erdiak eta gizonak beste erdiak. Bolako lehenengo emakume taldea sortu dugu. Eta umeak, beste hainbeste dira», dio pozez Etxebestek.
Izan ere, Federazioan talde berria sartu zenean, bi helburu jarri zituzten: bola, eskola kirolaren barruan sartzea, eta emakumeei ere zabaltzea. «Basea egin behar zela argi genuen eta horretarako, umeak bultzatu behar genituen. Diputazioarekin hitz egin genuen eskola kirolaren barruan sartzeko bola. Iaz hasi ginen eta aurten dozena bat eskaera izan ditugu eskoletatik. Gustora gaude. Horrez gain, bola emakumeengana zabaltzea ere beharrezko ikusi genuen. Orain, beste anbito batzuetara irekitzen joan behar dugu. Adibidez, jubilatuengana. Esfortzu fisiko haundirik eskatzen ez duenez, denentzako kirola da», azaldu du Etxebestek.
Bola Eguna, bolatoki mobila...
Hainbat ekimen ere antolatzen ari dira bola zabaltzeko. Alde batetik, sagardo elkarteekin akordio bat dute, garai batean oso lotua baitzegoen bola jokoa sagardotegiekin.
Bestetik, Bola Eguna antolatu zuten iaz Zarautzen eta talde bat sortzea eta gazteak ere bolara gerturatzea lortu dute. Aurten, beste horrelako egunen bat ere antolatuko dute beste herriren batean. «Bolatokia daukaten, baina bola jokoa galdua dagoen herrietan antolatzea da asmoa», dio Etxebestek.
Horrez gain, bolatoki mobila dauka Federazioak eta berez eskola kirola egiteko erabiltzen dute, baina eskola garaitik kanpo, festarik festa, herriz herri ere badabiltza.
Bola, garai batean, kirol izarra zela dio Etxebestek, pelotarekin batera. Eta etorkizunera begira, bere ilusioa izango litzateke oraindik gehiago indartzea: «Polita izango litzateke orain dela 50-60 urteko maila lortzea. Denbora pasa bezala ere, jendeak berreskuratzea kirol hau. Eta bolarien media jaistea. Orain media 60 urtekoa da».
Astigarragan, Santostarrak
Twitter-en dago bolari buruzko informazio guztia: @bolaetatoka
Astigarragan, gaur egun, bolari gutxi dagoela azaldu du Etxebestek: «Santos familiakoak badira bolan aritzen direnak, eta tokan ere bai. Santiomendiko Pedro Mari Macicior zena ere asko ibiltzen zen bolan». Garai batean gehiago ba omen ziren eta Ergobiako iazko festetan, bolatoki mobila ekarri zuten federaziotik eta sekulako saltsa jarri zuela nabarmendu du Etxebestek: «Goizean gaztetxoak aritu ziren eta arratsaldean helduak. Gaztetan aritutakoak ere animatu ziren. Saltsa polita sortu zen. 50 bat lagunek hartu zuten parte».
Txapelketa guztiek, bere puntua
Urte guzti hauetan txapelketa bat baino gehiago irabazi izan ditu Etxebestek: Infantil eta jubeniletan hiruna txapelketa, bikotekakoa behin, taldekakoa 4 aldiz, Gipuzkoako banakakoa behin eta bolari onenaren saria behin. Ilusioa denek egiten dutela dio: «Bikotekakoa aitarekin irabazi nuen eta poza eman zidan. Taldekakoek ere izan dute bere garrantzia, izan ere, 1964 urtetik Ategorrietak ez zuen txapelketarik irabazi eta kolpera 4 irabazi genituen. Eta txapelketa indibidualek ere, noski, poza ematen dute. Azkenean, denek dute beren puntua».
Ereñotzun, bihar
Bihar Bikotekako Txapelketako azken tiraldia jokatuko da Ereñotzun eta bertan izango da Etxebeste.