Iazko joerari eutsi, eta beste pixka bat haunditu dira Udal Aurrekontuak, 2015erako. Asteazkenean eman zieten hasierako onarpena ezohiko plenoan, azken legegintzaldiko aurrekontu haundienak: 7.801.649 euro, iaz baino 441.053 euro gehiago, %6a. Eta azken urteotako kopuru haundiena bideratuko dute, halaber, inbertsioak egitera: 1,8 milioi euro gorde dituzte, Herri Eskola eta Haur Eskola haunditu, Anuska auzoa urbanizatu, edota brigadarako lokal berria lortzeko, besteak beste.
Plenoaren aurretik, Andoni Gartzia alkateak prentsaurrean aurkeztu zituen aurrekontuak. Azaldu zuen, azken bi urteotan errekuperatu egin direla, baina beherakada nabarmena izan dutela aurrekontuek, azken legegintzaldian: «4,3 milioi euro inguru gutxiago izan dituzte aurrekontuek, aurreko legegintzaldiarekin alderatuta». Beherakada horretan, krisi ekonomikoaren eragina azpimarratu zuen: «diru-sarrerak asko jaitsi dira, batetik krisi urbanistikoagatik, etxegintzaren geldialdiarekin, eta bestetik, instituzioen ekarpenetan izandako murrizketengatik».
«Oso pozik gaude herritarren parte hartzearekin»
Herritarren parte hartzea ere bilatu du Udalak, aurrekontuak osatzeko, eta horretarako, prozedura berri bat abiatu du: aurrekontuak plenora eraman aurretik, bilerak egin ditu auzoka, aurrekontu proiektua aurkezteko, eta herritarren proposamenak jasotzeko. Horiek, Ogasun Batzordean aztertu ditu Udalak, aurrekontuetan sartu daitezkeen eztabaidatzeko.
«100 bat lagun egon dira auzoetako bileretan», azaldu zuen Gartziak, «eta oso pozik gaude herritarren parte hartzearekin». 84 ekarpen jaso dituzte bilera horietan, eta 71 aztertu ditu Udalak. Horietatik, 41 sartuko dira 2015eko aurrekontuetan, eta aurten egingo dira. Beste 30ak sakonago aztertuko ditu Udalak, eta bakoitzaren aurrekontuaren arabera, egingo dira edo ez.
Jarraipena emateko asmoa
Aurten martxan jarri duen prozesuari, jarraipena eman nahi dio Udalak, datozen urteetan. Hala dago araututa Parte Hartze Ordenantzan. Laster eramango da plenora ordenantza, eta herritarrak udal jardunean gehiago inplikatzea da asmoa.
Beste partida bat ere gorde du Udalak, 100.000 eurokoa, parte hartze prozesuari jarraipena emateko. Iaz, Ikastolako aterpea egitera bideratu zen partida hori.
Ikastolako inbertsioak egiteko, 500.000 euroko partida gorde du Udalak: «espazio falta oso nabaria da, eta beharrezkoa da haundipena egitea».
«Hezkuntza, sail inportantea izango da inbertsioetan»
Hain justu, hezkuntzara bideratuko da aurten, inbertsioen zati garrantzitsu bat: «hezkuntza sail inportantea izango da inbertsioetan», adierazi du alkateak. Bereziki, Ikastola haunditzeko egingo dute esfortzua: «espazio falta oso nabaria da, eta oso beharrezkoa da haunditzea egitea». Berez, Eusko Jaurlaritzari dagokio Ikastolako inbertsioak egitea, baina egoera «kritikoa» denez, inbertsioaren %40 hartuko du bere gain Udalak. Guztira, 500.000 euroko partida gorde du horretarako.
Arazo berdina nabaritu du Haur Eskolan ere: leku falta. Urumea Berriko urbanizazioa bukatzean, lokal haundi bat izango du bertan, baina bitarteko konponbide bat eman nahi dio Udalak: «partida bat bideratu dugu, inguruan lokal bat alokatu, bere beharretara egokitu eta Haur Eskolak erabiltzeko», azaldu zuen Andoni Gartziak.
22 inbertsio, aurreikusita
1,8 milioi euro gorde ditu Udalak aurrekontuetan, inbertsioak egiteko: «azken urteotan inbertitu den diru-kopuru haundiena da», zehaztu zuen alkateak. Guztira, 22 inbertsio daude aurreikusita, 2015erako.
Anuskako lanak hastea ere badago horien artean: «auzoan ez da lanik egin eraiki zenetik, eta guztiz abandonatuta dago». Horregatik, proiektu bat prestatu dute auzoa urbanizatzeko, eta aurten egingo da aurreneko fasea.
Lokalen beharrari erantzuteko aukera
2015erako inbertsio potoloen barruan daude, halaber, brigadaren lokal berria eta kiroldegiko lanak. «Udaleko brigadak, bere lanak behar bezala egiteko, lokal berri bat beharrezkoa du», argitu zuen Andoni Gartziak, «eta industriguneetan pabiloi bat bilatzen ari gara». Horrela, gainera, kiroldegi azpiko lokalak hutsik geratuko lirateke, eta lokalen beharrari erantzuteko aukera emango luke.
Kiroldegian, bere aldetik, behar diren lanekin plangintza osatu du Udalak, zenbait urtetarako, Foru Aldundiak emango duen dirulaguntzari esker. Aurten, 130.000 euroko inbertsioa egingo da.
EAJ-Hamaikabat: «Atez atekoan oso kopuru haundia gastatuko da, beste partida batzuk haunditu ordez».
«Sarrera garrantzitsuak», Urumea Berriko proiektutik
Foru Aldundiaren diru laguntza izango da, aurten ere, Udalaren sarrera nagusia. Aurrekontuen %40 izango da, 3.097.820 euro guztira.
Beste sarrera garrantzitsu bat ere izango du, Urumea Berriko proiektu urbanistikotik. Bloke berri bat eraikiko du promotorak aurten, eta 783.625 euro jasoko ditu Udalak.
Zergak, berriz, ez dira igoko aurten, KPIa jaitsi egin delako. Gainera, zenbait diru laguntza emango ditu Udalak, zergak eta tasak ordaintzeko, eta baita Musika Eskolako matrikula... ordaintzeko ere.
«Murrizketa sakon bakarra, politikarien soldata eta dietetan egin dugu»
Gastuei dagokienez, murrizketa haundirik ez duela egin nabarmendu du Gobernu Taldeak: «murrizketa sakon bakarra, politikarien soldata eta dietetan egin dugu». Urtean 114.249 euroko gastua dauka Udalak arlo horretan, «aurreko legegintzaldian baino 89.489 euro gutxiago», argitu zuen alkateak.
Azaldu zuen, halaber, hondakin bilketa zerbitzuaren gastua zein den: «dauzkagun diru sarrerekin, ez dugu kostu osoa kubritzen, baina oso zifra positiboak dauzkagu». Guztiaren %63,7a estaltzen da herritarren tasekin eta hondakinak gaika biltzeagatik lortzen diren sarrerekin. «Eta kontutan hartu behar da, hondakin tasa 2,15 euro bakarrik igo dela legegintzaldi honetan».
Gobernu Taldea: «Pozik gaude, aurten ere, azken lau urteotan bezala, murrizketa sozialik egin ez dugulako».
EAJ eta H1!, aurrekontuen kontra
Asteazkenean eman zieten hasierako onarpena 2015eko aurrekontuei, ezohiko plenoan, Gobernu Taldearen aldeko botoekin. EAJ eta H1! alderdiek, kontra bozkatu zuten, eta arrazoiak azaldu zituzten plenoan: «atez atekoarekin jarraituko da, oso kopuru altua gastatuz horretan, eta horrek dakar beste partida batzuetan diru gehiago ez sartzea. Horren kontra, protestak egin dira, mobilizazioak, zabor poltsak balkoietan... Eta alkateak ez die kasurik egiten», azaldu zuen Bixente Arrizabalagak, H1!eko bozeramaileak.
Aurreikusitako inbertsio guztiekin ere ez daude ados bi alderdiak: «beste inbertsio batzuek lehentasun gehiago daukate, gure ustez. Esaterako, futbol zelairako aparkaleku duina, Zarkumendegiko bidegorria hastea, edo Urbieta-Ermaña guneko beharrak asetzea. Astigarragako eremu ahaztua da hori».
Osoko zuzenketa, oposizioak
Horregatik, osoko zuzenketa aurkeztu diote oposizioko EAJ eta H1! alderdiek, aurrekontu proposamenari. Zenbait aldaketa eskatu dituzte, hasteko, gastuen atalean: «10.000 euro ordainduko zaizkio Udalbiltzari, Astigarraga EAEko udalerri guztiak biltzen dituen Eudel elkarteko kidea denean, zeini boikota egiten dion Bilduk, inposatzeko gehiengorik ez daukalako. Ez zaigu zuzena iruditzen, Eudel baztertuz, soilik Bilduko hautetsiez osatutako elkartea diruz laguntzea. Alderdikeriaz aritzea da hori».
Bestalde, 19.602 euro Garapen Agentziara bideratzearekin ere ez daude ados: «Beterriko sei udalerriok parte hartuko ez dugun agentzia diruz laguntzearen kontra gaude».
Proposatu dute, halaber, Elkarbizitzarako elkargune bat osatzeko 5.000 euroko partida gordetzea, eta gizarte taldeei bideratzen zaizkien laguntzak haunditzea.
«Gabezia nabarmenak ikusi ditugu inbertsioetan»
Inbertsioetan, berriz, gabezia nabarmenak ikusi dituela zehaztu du oposizioak: «ez da zehaztu diru kopururik, Portutxo eremuan uholdeei aurre egiteko inbertsioetarako; Santiagomendin azpiegitura eta urbanizazio beharrei aurre egiteko, 40.000 euro gutxiegi dira; eta ez da diru kopururik aurreikusi Zarkumendegiko bidegorrirako».
Zuzenketan proposatu dituzte plenoan eskatutakoak ere: futbol zelairako aparkalekua eta Urbieta-Ermaña guneko beharrak asetzea.
«Balorazio oso positiboa», Gobernu Taldeak
Gobernu Taldeak ere egin du aurrekontuen balorazioa: «oso balorazio positiboa egiten dugu; azken hilabeteetako lan eta esfortzuak bere fruituak eman ditu». Adierazi dute, Astigarragak inoiz izan dituen aurrekonturik parte hartzaileenak direla, auzoz auzo egin diren bilerengatik, eta jasotako proposamenen artean gehienak burutuko direlako.
«Pozik gaude, 4 urtetan murrizketa sozialik egin ez dugulako, eta larrialdi egoeretarako eta gizarte taldeentzako diru laguntzak areagotu ditugulako», azaldu dute. Halaber, Gizarte Zerbitzuen saila indartu nahi izan du Gobernu Taldeak: «Udal honen apustua izan da hori. Legegintzaldi hasieran, 2,1 pertsona ari ziren lanean, eta bukaeran 3 izango dira. Gero eta diru gehiago eskaini diogu».
«Herria haunditzen doa, eta zerbitzuak ematen jarraitu behar du Udalak»
Gobernu Taldeak nabarmendu nahi izan ditu zerbitzuak ere: «herria haunditzen doa, eta zerbitzuak ematen jarraitu behar du Udalak, herritar guztiei». Horregatik, Ikastola haundituko da, «plaza kopuruen arazoa murrizteko, eta herriko haurrei kalitatezko eskaintza bermatzeko». Kiroldegian ere hobetuko dute zerbitzua: «aldageletan, ur sarean eta aireztatze sisteman egingo ditugu lanak».
Hala ere, azaldu dute diru sarrerak ez direla nahikoak oraindik, lehendik zeuden beharrei erantzuteko: «helburua etxeak eraikitzean jarri zen, eta ez herriaren beharrak asetzean». Horregatik, «oposizioaren hipokresia» salatu dute, «eurek sortu baitute arazoa». Gobernu Taldeak errotik aldatu nahi du hirigintza planteamendu hori, «baina arduraz jokatuta, herriaren eta Udalaren etorkizuna baldintzatu gabe».
Bestalde, adierazi dute aurrekontuek frogatzen dutela, «hondakinen kudeaketan izugarrizko aurrerapausoak eman ditugula, eta ekonomikoki, aurreko sistema baino bideragarriagoa dela. Kezkagarria eta penagarria da oposizioak gai honi ematen dion garrantzia, aurrekontuei ezetz esateko».
2015eko UDAL AURREKONTUAK
-Aurrekontu osoa: ................................................7.801.649
Gastuak:
-Gastu arruntak: .............................................................3.204.139
-Inbertsioak: ....................................................................1.802.759
-Pertsonala: ....................................................................1.744.509
-Dirulaguntzak: ..................................................................861.677
-Maileguak ordaintzea: ......................................................131.366
-Dirulaguntzak inbertsiotarako: ...........................................54.555
Inbertsio nagusiak:
-Ikastola haunditzea: 500.000 euro
-Anuskako lanak: 251.588 euro
-Brigadarako lokal berria: 181.000 euro
-Kiroldegiko lanak: 129.624 euro
-Etxebizitzak erostea: 111.247 euro
-Parte hartze inbertsioak: 100.000 euro
-Urbanizazioak: 66.500 euro
-Haur Eskola haunditzea: 63.000 euro