Hasi dugu urtea

Agenda berriarekin batera inguru hauetan danbor soinua airean egoteaz aparte, kupelak ere prest izango dittugu sagardotegi garaia irekitzeko. Asko dira urte osoan ateak irekiak izaten dituztenak, baina usadioak usadio, gehienak Garai honetan hasi eta apirilaren bueltan itxiko dira.

Gemini, Google etxeko txat edo elkarrizketa formako aplikazioa irekitzera noa.

Nik: «Gipuzkoan zein sagardotegik irekiko dute beren atea urtarrila amaieran eta zein da euren ohiko menua?»

 Geminik: «2026ko Sagardotegi Garaia

Aurtengo denboraldia modu ofizialean urtarrilaren 14an, asteazkena, hasiko da. Egun horretan ospatuko da XXXIII. Sagardo Berriaren Eguna, eta aurtengoan Euskal Pilota Selekzioa izango da ohorezko gonbidatua.

Ekitaldia Astigarragako Petritegi sagardotegian egingo da. Bertan, pilotariek lehenengo upela irekiko dute "Gure Sagardo Berria!" oihukatuz, 2025eko uztaren dastaketari hasiera emanez.

Menu Tradizionala eta Prezioak

Gaur egun, sagardotegiko menuaren prezioa pixka bat aldatu daiteke toki baten edo bestearen arabera, baina hona hemen gutxi gorabeherako datuak:

• Helduen menua: Normalean 38 € eta 45 € artean kostatzen da (BEZa barne). Prezio honek sagardoa (txotxetik nahi adina), bakailao-tortilla, bakailao frijitua piperrekin, txuleta parrillan eta postrea (gazta, intxaurrak eta menbrilloa) barne hartzen ditu.
• Haurren menua: Askotan menu bereziak eskaintzen dituzte (kroketak, haragi-taloak edo antzekoak) eta prezioa 15 € eta 20 € artean ibili ohi da.

Xehetasun gehigarriak

• Astegunetan: Sagardotegi batzuek menu merkeagoak eskaintzen dituzte astelehenetik ostegunera.
• Erreserbak: Denboraldia hasi berria denez, asteburuetan tokiak oso azkar betetzen dira.

Nahi baduzu, zehazki inguru horretako (Astigarraga edo Hernani) sagardotegi batzuen telefonoak edo helbideak bil ditzaket zuretzat. Gustatuko litzaizuke hori egitea?»

Prestutasun ikaragarria du Geminik informazioa emateko. Copilot eta ChatGptk ere antzera egingo lukete. Ez dira ordea bilatzaile soilak! Ez ditzagun aza eta porruak nahas! Hauek informazioa bildu, hizkuntza eskakizunak aztertu eta idatzi bat sortzea dute helburu. Demagun erreserba egin nahi dugula. Zera galdetuko diogu: «Sortuko zenidake garaiko sagardotegi zerrenda bat kontaktu telefonoarekin?»

 Geminik:

• Zapiain, Astigarraga, 943 33 00 22
• Petritegi, Astigarraga, 943 45 71 88
• Gurutzeta, Astigarraga, 943 55 22 42
• Zelaia, Hernani, 943 55 58 51
• Iparragirre, Hernani, 943 55 03 28
• Aburuza, Aduna, 943 69 24 52
• Barkaiztegi, Donostia (Martutene), 943 45 13 04

Ez nuke inor haserretzerik nahi bere sagardotegia hemen agertzen ez delako. Ez ditut neuk hautatu, Geminik, ohikoen diren bilaketetan oinarrituz osatu didan zerrenda besterik ez da.

Sagardoak alkohola izanik, garraio publikoa edo lotarako lekua hartzea oso garrantzitsua da. Ea honen inguruan zer ematen digun.

Nik: «Iruñetik noa Hernaniko Lizeaga sagardotegira. Afaria dut. Zer egin dezaket autorik ez hartzeko?»

Geminik:

Iruñetik Hernanira autorik gabe joatea plan bikaina da, sagardotegiaz lasai gozatzeko. Gainera, Lizeaga sagardotegia herrigunetik gertu samarra dago (oinez 15-20 minutu inguru), eta horrek gauzak errazten ditu.

Hona hemen autorik ez hartzeko aukera onenak:

1. Autobusa: Iruñea → Donostia → Hernani

Hau da biderik zuzenena, baina ordutegiekin kontuz ibili behar da, batez ere itzultzerakoan.

• Joaneko bidaia: Hartu Lurraldebus (Conda/Alsa) Iruñeko geltokitik Donostiara.
• Donostiatik Hernanira (G2 linean): Behin Donostiako autobus geltokian (Geltoki Txiki), atera kanpora eta G2 lineako autobusa hartu (Donostia-Andoain-Villabona). Hernaniko "Urbieta kalea" edo "Zikuñaga" geltokian jaitsi zaitezke; Lizeaga oinez 10 minutura geratuko zaizu hortik.
• Itzulerako bidaia (Gauez): * Gau txoria (G1 edo G2): Larunbatetan, Hernanitik Donostiara autobusak daude gau osoan zehar.
• Arazoa: Donostiatik Iruñera gauez ez dago autobusik (normalean azkena 20:00-21:00ak aldera izaten da).

2. Tren Konbinazioa (Erosotasun handiena)

Afaria denez eta lo egiteko asmorik ez baduzu, aukera hau seguruena da:

• Trena (Iruñea - Donostia): Renfe bidez joan zaitezke.
• Aldiriak (Cercanías Renfe): Donostiako (Iparreko Geltokia) tren geltokian, hartu C1 linea (Irun-Brinkola). Hernaniko geltokian jaitsi. Lizeaga sagardotegia geltokitik oinez 15 bat minutura dago.

3. Alternatiba praktikoenak 'Afari' batentzako

Iruñera gauez itzultzea garraio publikoan oso zaila da. Hona hemen jende gehienak egiten duena:

• Autobusa antolatua: Lagun talde handia bazarete, askotan autobus txiki bat alokatzea merkeago eta seguruago ateratzen da.
• Lo egin Hernanin edo Donostian: Afaldu ondoren, autobusez edo taxiz Donostiara joan, han lo egin, eta hurrengo goizean bueltatu Iruñera autobusez. Hernanin bertan ere badaude pentsioak eta hotelak (adibidez, Hotel Txintxua edo Pentsio Zituene).
• Taxi-partekatu: Hernanitik Donostiara taxiz joatea erraza da (15-20€ inguru), baina Iruñera bueltatzeko prezioa oso altua izan daiteke (100€-tik gora).

Nire aholkua: Afaria izanda, Iruñera bueltatzeko garraio publikorik ez duzu aurkituko goizaldean. Aukerarik onena Donostian edo Hernanin lotarako lekua hartzea da, edo lagun taldean furgoneta/autobus txiki bat kontratatzea.

Lizeagako ordutegia edo inguruko lo egiteko tokiren bat bilatzea nahi duzu?»

Era honetara jarraitu dezakegu. Modu seguru batean gure sagardotegiez eta ondorengo parrandaz talentuz gozatzeko plana osatzeko.

Behin sagardotegian gaudela, kupeletako saltsa horretan abesti popularrak entzun ohi ditugu maiz. Horretarako, Kantari App, mugikorrerako doako aplikazioa oso egokia da. Ez du adimen artifizialik erabiltzen bere horretan, baina gure irakurtzeko eta abesteko gaitasunari utziko diogu afera hori.

Euskara ez dakienarekin ari nahi badugu baina elkar ezin ulertuan bagabiltza hona bi aukera:  Elia (Elhuyarren itzultzailea) edo Itzuli (Eusko Jaurlaritza). Hauek adimen artifizial neuronala erabiltzen dute, hau da, 'tortilio' esatean segituan jabetzen da tortila esan nahi genuela.  Elkarrizketa batean, mikrofonoa sakatu eta esaten duzuna berehala itzuliko du hautatutako hizkuntzara (gaztelania, frantsesa, ingelesa...).

Ez dadila hizkuntza izan komunikazio oztopo!

Kontuak egiterakoan ere izaten dira komeriak, 'suelto ez dutenen kofradiakoak' edo 'dirua ateratzea ahantzi dutenen unibertsokoak' adibidez. Honetarako Tricount proposamen egokia dela uste dut, bertan, nork zer ordaindu duen idazten da, talde osoarentzat ikusgai. Eta sagardotegi esperientzia amaitzean, kontuak garbiak izanen dira, Bizum, eskura edo nahi dugun moduan kitto egiteko. 

Azken galdera bat luzatuko diot Geminiri, errespetua eta osasuna izan dadin gure gidari. Nik: «Bai al dago jokabide gidarik sagardotegi garairako? Eta arazoetarako telefono edo nora jo gidarik?»

 Geminik:

«Sagardotegiko 'Urrezko Arauak' (Jokabide Gida):

Txotx-aren deia:

1. A) Sagardogileak "Txotx!" oihu egiten duenean irekitzen dira kupelak.
   1. Ez saiatu zeure kabuz kupelak irekitzen. Ilaran itxaron: Kupelaren aurrean ilara egiten da.
   2. Ez bultzatu eta itxaron zure txanda edalontzia makurtuta hurbiltzeko.
   3. Gutxi bete eta berehala edan: Sagardoa ez da edalontzi erdiraino betetzen; "izpi" bat edo pare bat hatz besterik ez. Helburua txinparta bizirik duela trago batean edatea da.
   4. Edalontzia hutsik: Ez bueltatu mahaira edalontzia sagardoarekin. Kupel artean edaten da.
   5. Arropa eta oinetakoak: Sagardotegiak upeltegiak dira, hotzak eta hezeak izan daitezke. Jantzi arropa erosoa eta beroa (geruzaka hobeto), eta bustitzen ez diren oinetakoak.
   6. Errespetua: Giroa alaia izan ohi da, kantu eta oihuekin, baina garrantzitsua da sagardogilearen lan-eremua eta gainerako bezeroak errespetatzea.
   7. B) Edozein ezbehar, eraso edo larrialdi izanez gero, hona hemen nora deitu:

• Larrialdiak (Orokorra)112
• Edozein osasun arazo, istripu edo segurtasun krisirako.
  • Ertzaintza / Udaltzaingoa 092 / 112
• Segurtasun arazoetarako edo salaketak jartzeko.
• Eraso Sexisten aurkako Arreta 900 840 111
• Satevi (Euskadi) - Doakoa eta konfidentziala 24h.

TAXIAK:

Taxi Hernani 943 33 00 33

Taxi Astigarraga 943 55 05 46

D) Protokolo espezifikoak

Erasoen aurkako protokoloa: Sagardotegi askok (Gipuzkoako Sagardogileen Elkartekoek, adibidez) protokolo propioak dituzte eraso sexista edo LGTBI+fobikoen aurrean. Zerbait gertatuz gero, joan zuzenean barrako langileengandik edo sagardogilearengana; laguntza emateko prestatuta daude.

Garraioa: Taxi bat hartu behar baduzu, deitu aldez aurretik, sagardotegiak ixten dituztenean (00:00ak aldera) eskari handia egon ohi baita.

Gomendioa: Zure taldeko norbaitek gehiegi edan badu edo ondo ez badago, ez utzi bakarrik eta eskatu ur pixka bat jantokian; sagardogileak ohituta daude eta lagunduko dizute.»

Honekin, sagardotegien garaia ireki dugun honetan, izan gaitezen gurekin gune eta une hauek partekatzen dituztenentzat gogoratzea merezi duen parranda kidea. Eta honelako aukera ederra ematen diguten herrientzat, kalitatezko bisitariak. Arau erreza betetzea aski da: ez egin besteari zeuretzat nahiko ez zenukeenik. Hau ez dut Adimen artifizialean galdetuz esan, adimen organikoarekin aski izan dut.

Gozatu gure herri eta sagardoaz!